‘Innovatie is mensenwerk’

Philips wil met Innovatieplatform vestigingsklimaat in ons land verbeteren

Het Innovatieplatform begint vruchten af te werpen. Dankzij de aanbevelingen van het adviesorgaan van de overheid, waarin Philips een nadrukkelijke rol speelt, zijn al diverse projecten ontplooid die het innovatie- en kennisniveau in ons land moeten opkrikken. De belangrijkste winst tot nu toe: het onderwerp is gaan leven. Innovatie moet Nederland weer op de Europese kaart zetten.  

In het Innovatieplatform, dat in september 2003 werd opgericht, werken overheid, bedrijfsleven, universiteiten en wetenschappelijke instellingen samen om de ontwikkeling, uitwisseling en toepassing van kennis te bevorderen. Nederland moet, zo luidt de missie van het platform, weer een land worden waar volop ruimte is voor excellentie, ambitie en ondernemerschap van mensen en organisaties.

Voortrekker

Gerard Kleisterlee is één van leden van het platform, dat vijf keer per jaar bijeenkomt en wordt voorgezeten door premier Balkenende. De dagelijkse ondersteuning wordt verricht door het Projectbureau. Philips is een belangrijke voortrekker van het Innovatieplatform, dat er voor gezorgd heeft dat innovatie hoog op de politieke agenda staat. En dat is ooit anders geweest, aldus Guy Kerpen, die de inbreng van Philips voor het Innovatieplatform coördineert en René Westbroek, die tot voor kort verantwoordelijk was voor de communicatie bij het Innovatieplatform.

Dynamische kenniseconomie

“Het Innovatieplatform is een uitvloeisel van een Europese topconferentie in 2000 in Lissabon”, aldus René Westbroek, nu hoofd Communicatie van Philips Electronics Nederland. ”Destijds werd afgesproken dat Europa in 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld zou moeten zijn. In navolging daarvan formuleerde de Nederlandse regering de doelstelling dat ons land binnen de Europese kenniseconomie tot de top zou moeten behoren.” Dat gezegd hebbende bleef het vervolgens stil. Te stil, vonden met name bedrijfsleven en onderwijs- en wetenschapsinstellingen. Onder meer op initiatief van Philips werd aangedrongen op concrete actie. De oprichting van het Innovatieplatform was het rechtstreekse gevolg.

Vestigingklimaat

Guy Kerpen: “Philips ziet als mondiaal opererend bedrijf natuurlijk heel goed wat er in de wereld leeft. In Nederland was er relatief weinig belangstelling voor innovatie, technologie en industrie: we waren een land geworden van diensten en logistiek. Philips heeft er de afgelopen jaren op verschillende manieren op gehamerd dat, wil je onze economie nieuw leven inblazen, je sterk moet inzetten op innovatie en technologie. Daarom onderschreven we de Lissabon-doelstelling ook van harte. Heel concreet: voor Philips was het vestigingsklimaat in Nederland niet meer in orde. Dan moet je proberen dat zodanig te verbeteren dat je hier weer concurrerend kunt ondernemen.”

Sleutelgebieden

Het Innovatieplatform werd bij de oprichting door Balkenende betiteld als een ‘ijsbreker’. Dat bleek wat al te voortvarend, omdat het platform geruime tijd nodig had om op stoom te komen. De werkwijze is om werkgroepen in het leven te roepen, waarin naast leden van het platform en het Projectbureau vooral mensen uit ‘de sector’ zitting hebben. De aandacht richt zich op vier sleutelgebieden, waaronder Hightech Systemen en Materialen – een gebied waarop Philips zich flink manifesteert. René Westbroek: “Een werkgroep inventariseert de situatie in een bepaald activiteitengebied, vergaart kennis en inzichten en komt tot voorstellen en adviezen aan de betrokken ministeries. Die moeten die adviezen vervolgens omzetten in concreet beleid.” Guy Kerpen: “Op dat punt is Philips van mening dat er wel wat voortvarender doorgepakt zou mogen worden. Het platform komt met goede adviezen en initiatieven, daar is iedereen het wel over eens. Maar daarna blijft het helaas vaak lang stil. De daadkracht in Den Haag mag best wat groter.”

Casimir

Inmiddels zijn verschillende projecten van de grond gekomen. Een aantal daarvan zijn van rechtstreeks belang voor Philips, zoals de Technologische Topinstituten waaronder het onlangs geopende Holst Centrum en – begin 2004 persoonlijk door Gerard Kleisterlee ingebracht – het Casimir-programma. Het subsidieprogramma Casimir (vernoemd naar voormalig directeur van het Nat.Lab Henrik Casimir)  moet de uitwisseling van onderzoekers tussen bedrijven en universiteiten stimuleren. Kleisterlee verklaarde bij de presentatie van zijn initiatief: ”Innovatie is mensenwerk. Juist door intensieve uitwisseling ontstaan netwerken van onderzoekers die noodzakelijk zijn om in Nederland de noodzakelijke koppeling te maken tussen de universiteiten, het bedrijfsleven en uiteindelijk de markt.” Inmiddels is Philips uitwisselingen gestart met verschillende universiteiten, waaronder Wageningen.

Speerpunt

Het Innovatieplatform heeft na een moeizame aanloopfase zijn draai gevonden. En oogst alom waardering voor de bijdrage in de pogingen de innovatiekracht van Nederland te versterken. Innovatie is een speerpunt in het regeringsbeleid, er komt geld voor beschikbaar – en veel aandacht. ”Het onderwerp is gaan leven”, beamen Guy Kerpen en René Westbroek, ”Dat is misschien nog wel de grootste winst. Er is veel meer aandacht voor innovatie en het Innovatieplaform is daar zeker debet aan. Neem de discussie over de verdeling van de aardgasbaten: voorheen ging een grooem is daar zeker debet aan. Naareet voor gezorgd, maar die universiteiten, het bedrijfsleven en uiteindelijk de markt.t gedeelte naar de harde infrastructuur (autowegen) tegenwoordig wordt een substantieel deel gereserveerd voor innovatietechnologie. Het Platform heeft daar niet concreet voor gezorgd, maar die ‘drive’ zit er zeker wel achter. Innovatie is hot."

Tijd voor een feestje

Op woensdag 7 december wordt het Nationaal Innovatie Event gehouden in De Fabrique in Maarssen. Het thema: innovatie is van iedereen en komt tot bloei door samenwerking. Het Innovatieplatform en zijn deelnemers presenteren tijdens het Event hun activiteiten: er zijn podiumpresentaties, een informatiemarkt en tientallen workshops. High Tech Campus Eindhoven en Philips organiseren o.a. een interactief debat met als titel ‘open innovatie, sleutel voor Nederlands en Europees succes’. Meer informatie is te vinden op www.nationaal-innovatie-event.nl.

Voor Marjo Koets kwam het Casimir-programma als geroepen. Koets maakt sinds mei 2005 voor een paar jaar deel uit van de groep Biomolecular Engineering van Philips Research, die onderzoek doet naar de ontwikkeling van een magnetische biosensor voor de detectie van DNA (erfelijk materiaal).

Als assistent-onderzoeker aan Wageningen Universiteit/Research Centrum hoorde ze begin dit jaar van de aanstaande samenwerking tussen ‘haar’ universiteit en Philips Research in het kader van Casimir. Ze besloot bij Philips aan te kloppen. “Casimir gaf mij de gelegenheid om promotieonderzoek te doen en bovendien was ik al bekend met het onderwerp waar Philips onderzoek naar doet. In Wageningen was ik al bezig met DNA-onderzoek en dat wilde ik graag afmaken. Waar en hoe maakte mij niet uit.” Sindsdien pendelt Marjo Koets regelmatig op en neer tussen Eindhoven en Wageningen. “Op de universiteit gebruik ik apparatuur, kennis en faciliteiten die Philips niet ter beschikking heeft. En andersom ook. Mijn basis ligt bij Philips, daar ben ik in tijdelijke dienst. Er is regelmatig contact met mijn  twee mentoren in Wageningen en bij Philips: zij begeleiden mij en ik breng ze op de hoogte van mijn vorderingen. Ik kan het nog niet helemaal overzien, maar Casimir lijkt mij een uitstekende regeling: mijn onderzoeksmogelijkheden worden er door verruimd. Ik vind het interessant om met meerdere onderzoeksgroepen om te gaan. De cultuur is verschillend:  bij Philips is het onderzoek marktgericht en gaat het erom dat je iets ontwikkelt dat je kunt verkopen. In Wageningen wordt meer fundamenteel onderzoek gedaan: dat is een heel andere benadering. Het is boeiend om van beide kanten iets mee te krijgen, zo krijg je toch een andere kijk op de materie. Ik voel me als een vis in het water, deze uitwisseling werkt heel verfrissend.’